
X-MAS SWEET STOUT
Opis stylu
Wygląd
Barwa od ciemnobrązowej do czarnej. Przeważnie klarowne, ale dopuszczalne jest lekkie
zmętnienie od dodatków. Może być nieprzejrzyste. Średnio obfita, trwała, drobno– do
średniopęcherzykowej piana koloru od beżowego do jasnobrązowego. W przypadku użycia
dodatków wprowadzających do piwa tłuszcze (np. ziarna kakaowca, kokos) dopuszczalna jest
niska i nietrwała piana.
Aromat
Balans po stronie słodowej, uzupełniony aromatami pochodzącymi od użytych dodatków.
Aromaty słodowe głównie kawy zbożowej z mlekiem, palone, ale też gorzkiej lub mlecznej
czekolady, czy kakao od słodów palonych na poziomie od średniego do średnio wysokiego.
Słodowość nie może przybierać charakteru spalenizny czy popiołu. Bukiet uzupełniają aromaty
pochodzące od dodatków kojarzących się ze Świętami Bożego Narodzenia (np. przyprawowe,
korzenne, owocowe, choć może to być dowolny dodatek przywodzący na myśl „świąteczność”)
na poziomie od średnio niskiego do średnio wysokiego. Aromaty chmieli kontynentalnych
(ziołowe; kwiatowe; owocowe – ale nie nowofalowe - np. cytrusowe, tropikalne) na poziomie od
niewyczuwalnych do niskich. Estry owocowe (np. czerwone jabłka, gruszki) od
niewyczuwalnych do średnio niskich. Aromaty alkoholowe nie mogą występować. Aromaty
wędzone, o ile pochodzą od użytych dodatków, nie stanowią wady.
Smak
Balans po stronie słodyczy, uwypuklony przez laktozę i świąteczne dodatki, jednak całość nie
powinna sprawiać wrażenia mulącego, zbyt słodkiego. Na pierwszym planie smaki słodowe:
średnie do średnio wysokich smaki czekoladowe, kawowe, palone od słodów. Smak uzupełniają
dodatki kojarzące się ze Świętami Bożego Narodzenia (np. przyprawowe, korzenne, owocowe,
choć może to być dowolny dodatek przywodzący na myśl „świąteczność”) na poziomie od
średnio niskiego do średnio wysokiego. Smaki chmielowe (ziołowe; kwiatowe; owocowe – ale
nie nowofalowe - np. cytrusowe, tropikalne) mogą wystąpić maksymalnie na poziomie niskim.
Estry owocowe (np. czerwone jabłka, gruszki) od niewyczuwalnych do średnio niskich. Aromaty
wędzone, o ile pochodzą od użytych dodatków, nie stanowią wady. Dozwolona kwaśna nuta na
poziomie do niskiego pochodząca od słodów palonych czy owoców suszonych. Finisz półsłodki
do słodkiego, ale bez wyraźnego uczucia wyklejania w ustach. Możliwy aftertaste związany z
użyciem świątecznych dodatków. Jego charakter jest uzależniony od cech dodatku, jednak w
żadnym z przypadków nie może być ściągający ani piekący, a ma uwypuklać deserowy
charakter piwa.
Goryczka
Niska do średnio niskiej, pochodząca zarówno od chmielu, jak i palonych słodów czy dodatków
świątecznych. Goryczka nie powinna wychodzić na pierwszy plan, a jedynie zapewniać kontrę
dla słodowości i uwytrawniać finisz. Nie może być gryząca, szorstka ani zalegająca.
Odczucie w ustach
Wysycenie niskie do średniego. Pełnia od średnio niskiej do średniej. Gładka tekstura, brak
szorstkości, pikantności czy ściągania. Może występować rozgrzewanie na poziomie co najwyżej
niskim pochodzące od użytych dodatków (np. imbiru, kardamonu).
Komentarz
Ciemne piwo górnej fermentacji z wyraźnie zaznaczonym palonym smakiem i aromatem, często
podobne do kawy zbożowej z mlekiem uzupełnione o aromaty i smaki świąteczne od użytych
dodatków. Idealny przedstawiciel harmonicznie łączy bogatą słodowość, laktozową słodycz
oraz świąteczny charakter nadany przez dodatki.
Surowce i technologia
Podstawę zasypu stanowi zwykle słód pale ale. Możliwy jest niewielki dodatek słodów
karmelowych. Palone słody i palony niesłodowany jęczmień nadają ciemną barwę i
odpowiednią paloność. Dodatek laktozy podnosi słodycz oraz wprowadza mleczne aromaty i
smaki. Chmiele kontynentalne. Drożdże neutralne lub o lekko estrowym profilu, zwykle dość
płytko odfermentowujące. Jako dodatki świąteczne najczęściej stosuje się skórki z cytrusów,
cynamon, wanilię, kakao, ziarno kakaowca, gałkę muszkatołową, imbir, kokos czy suszone i/lub
wędzone owoce (np. śliwki).
Skład i pH wody powinny zostać każdorazowo dobrane pod kątem projektowanej receptury.
Niemniej jednak sugeruje się trzymanie poniższych widełek:
- Ca (wapń) – 50-75 ppm
- Mg (magnez) – 0-30 ppm
- Na (sód) – 0-100 ppm
- Cl (chlorki) – 50-150 ppm
- SO4 (siarczany) – 50-150 ppm
- HCO3 (dwuwęglany) – 80-160 ppm
—
2025-04-27: Rajmund Komosiński - opracowanie opisu stylu na podstawie opisu Milk Stout
autorstwa Aleksandra Hurko [Kompendium Piwa].
2025-04-29: Olaf Migus – korekta i recenzja na podstawie BJCP 2021 Style Guidelines 16A.
Sweet Stout oraz opisu Milk Stout zatwierdzonego przez KS.
2025-06-09: Łukasz Wróblewski - recenzja i akceptacja KS